Жастық шақ – адам өмірінің ең асыл, ең алаңсыз әрі қайталанбас кезеңі. Бұл уақытта әрбір жас өмірден өз орнын іздеп, асқақ армандар жетегімен болашаққа жол салады. Алайда, дәл осы албырт шақта тура жолдан жаңылдыратын, өмірдің мәнін қашыратын қауіптер де аз емес. Соның ең бастысы – сананы улайтын зиянды әдеттер.
Бүгінде темекі, вейп (электронды темекі), ішімдік пен есірткіге әуестік – қоғам дертіне айналды. Өкінішке қарай, бұл қадамға жастар көбіне «бір рет көрейінші», «қызық үшін» немесе «достардан қалмайын» деген жалған намыспен барады. Бірақ сол бір сәттік қызығушылықтың арты тұтас бір өмірді өкінішке айналдыратынын қаперге ала бермейді.
Жаңылдыратын орта мен жалған жарнама.
Халқымызда «Жолдасыңа қарап, өзіңді таны» деген даналық сөз бар. Расында да, жасөспірімнің қандай ортада жүргені оның тұлға болып қалыптасуына тікелей әсер етеді.
Жастардың теріс жолға түсуіне негізгі себептер:
• Ата-ана назарынан тыс қалу және отбасындағы түсініспеушілік;
• Қоршаған орта мен құрдастарының қысымы (ұжымдық әсер);
• Әлеуметтік желілердегі зиянды заттардың сәнді әрі зиянсыз ретінде көрсетілуі (жалған жарнама).
Сандар сөйлейді: Ащы шындық
Зиянды әдеттердің белең алуы – жай ғана дабыл емес, бұл нақты статистикамен дәлелденген қауіп. Соңғы ресми мәліметтерге сүйенсек: Елімізде 15 жастан асқан азаматтардың 17,5 пайызы темекі тұтынады.
Ал жасөспірімдер арасында вейп қолдану соңғы жылдары айтарлықтай көбейген. Әр санның артында бір тағдыр, бір отбасының уайымы тұрғанын ұмытпауымыз керек.Ең қорқыныштысы – осы құрғақ цифрлардың әрқайсысының артында бір-бір жастың тағдыры, бір-бір отбасының қасіреті мен көз жасы тұр.
Улы заттардың зардабы алғашқы айларда байқалмауы мүмкін. Бірақ уақыт өте келе оның салдары денсаулыққа да, болашаққа да ауыр соққы болып тиеді. Әлсіреген ағза, тән ауруы, психологиялық тәуелділік, ортадан оқшаулану және ең бастысы – үзілген армандар мен орындалмай қалған мақсаттар. Мұның бәрі – кезіндегі «бір сәттік» қате таңдаудың өмір бойғы зардабы.
Елдің ертеңі – бүгінгі жас буын. Сондықтан жастардың саналы, білімді әрі дені сау болып өсуі – ұлттық қауіпсіздік пен жарқын болашақтың кепілі. Бір күндік жалған қызыққа алданып, бүтін бір өмірді, ата-ананың үмітін тәуекелге тігудің еш қисыны жоқ. Өйткені бұл өмірде кейбір қателіктердің орнын толтыру ешқашан мүмкін емес.
Өмір – адамға тек бір-ақ рет берілетін қайталанбас мүмкіндік. Ал сол мүмкіндікті қадірлеп, дұрыс пайдалану – әрбір жастың өз қолында. Салауатты өмір салтын таңдау – сән емес, өмірлік қажеттілік.
Әділет Абдикарим, М.Х.Дулати атындағы Тараз университетінің 1 — курс студенті
