ҚАРА ТАСТАРДЫҢ БАЙЛЫҒЫ

0

2021 жылы әлемдік EuroChem агрохимиялық компаниясы өзінің 20 жылдық мерейтойын атап өтеді. Осы жылдар ішінде компания минералды тыңайтқыштар өндірісі бойынша әлемдік көшбасшылардың біріне айналды. Бұған қалай қол жеткізуге болатын еді, компанияның бүгінгі өмірі қандай және болашақта қандай жоспарлар бар. Осы бойынша біз «ЕвроХим-қаратау» ЖШС бас директоры Дмитрий Владимирович Валышевпен сұхбаттасқан болатынбыз.

— Дмитрий Владимирович, бәрі қалай басталды?

-Қаратау таулары — табиғи ресурстардың қоймасы, оның бірі фосфорит кені. Өткен ғасырда табылған фосфорит кен   орындары- ның Жаңатас тобы біздің компания- ның қызығушылығына айналды. EuroChem жаңа технологияларды қолдану мен алдыңғы қатарлы ғылыми құзыреттердің болуын ескере отырып, қолданыстағы және перспективалы кен орындарын одан әрі игеру үшін инвестор іздейтін Қазақстан Республикасының Үкіметі ұсынған сенімді серіктес пен өзара түсіністік тапты.

Осы жемісті ынтымақтастықтың нәтижесі — Қазақстан Республика- сының Үкіметі мен «ЕвроХим» МКК ААҚ арасында «Минералды тыңайтқыштар шығаратын зауыт салу және Қаратау фосфорит бассейнінің кен орындарын игеру зауытын салу» инвестициялық жобасын іске асыру туралы келісім болды. Қазақстан Республикасы» өзара келісімге 2012 жылдың басында қол қойылған болатын. Сол жылы біздің компания Көк-жон кен орнының Аралтөбе және Кесіктөбе учаскелерінде және Гиммелфарбское кен орнында фосфориттерді өндіруге құзыретті органмен келісімшарт жасасты және мемлекеттік резервтер комитетінің баланстық қорларын зерттеп, бекітті. 514,8 млн. тонна. Біздің компания мен Қазақстан республикасының инвестициялар және даму министрлігі арасында жол картасына қол қойылды. Жоба маңызды, бірегей инновациялық өндіріс. Бұл Қазақстанның химия өнеркәсібінің дамуына айтарлықтай үлес қосады.

Егер біз Жамбыл облысының «үлкен химиясының» бастауына жүгінетін болсақ, сонау 1939 жылы геолог  Пантелей Леонидович Безруков аймаққа топпен келіп, геологиялық зерттеу жүргізіп, оның алдында керемет сурет ашылғанын көреміз. Кремнийлі қабаттардың көп бөлігі, зертханалық зерттеулердің нәтижелері бойынша олар фосфорит кеніне бай екені анықталды. Табылған кен орындары «жаңа тастар» деп аталды. Сонымен ол Жаңатас кен орны болды.

Жаңатас кен орнынан басқа тағы 45 кен орны ашылды және жартылай зерттелді, Қаратау фосфорит бассейнінің фосфориттерінің қалың қабаттары жотаның бойымен созылып жатыр, шамамен 120 км.

— Бүгінгі жүргізіліп жатқан жұмысқа тоқталсаңыз.

— Жаңатас қаласы Сарысу ауданының  орталығы. Біздің компанияның мақсаты қарапайым. Бүкіл әлемдегі фермерлерге егін көлемін және сапасын арттыруға көмектесу. Мұнда азот, фосфор және калий тыңайтқыштары және өнеркәсіптік пайдалануға арналған бірқатар өнімдер шығарылады. Бұл әлемдік дағдарыстың кез-келген түріне, соның ішінде азық-түлік дағдарысына тап болған әлемдік қауымдастықтың сұранысына сәйкес келеді. өйткені әлем халқының саны үнемі артып келеді және қолайлы ауылшаруашылық жерлерінің аумағы тарылып келеді.

EuroChem компаниясының миссиясы: «Біз қоршаған ортаға зиян тигізбестен сау және қол жетімді азық-түлік өсіруге көмектесу арқылы өсіп келе жатқан ғаламдық халықтың өмір сүру сапасын жақсартамыз».

2013 жылы компанияның фосфаттық бизнесін стратегиялық дамыту аясында Қазақстандағы Көк-жон фосфорит кен орнында бұрғылау және жару жұмыстары басталды. 2014 жылы EuroChem Жамбыл облысының Сарысу ауданындағы кен орнынан фосфат жынысын өндіруді бастады.

2021 жылға қарай компанияның өндірістік активтері бүкіл әлемде орналасқан: Ресейде, Қазақстанда, Литвада, Бельгияда, Қытайда, Бразилияда.

— ЕвроХимді қала құраушы кәсіпорын деп санауға бола ма? Компанияның аймақтағы әлеуметтік жобаларға қосқан үлесі қандай?

— EuroChem жаңа инвесторының келуімен 2013 жылы қалада жаңа жұмыс орындары пайда болды, мамандар мен жаңа жұмысшылар келді. Компанияның әлеуметтік аударымдарының арқасында 7 жыл ішінде 24 миллион доллар, қалпына келтіруге қатысты өзекті мәселелер коммуналдық инфрақұрылым келесі жолдармен шешілді: қала тұрғындарын тәулік бойғы сумен жабдықтау, көп пәтерлі үйлер, орта мектептер жөнделіп, халық қоныстанды, реанимацияланған жедел жәрдем машиналары сатып алынды.

2015 жылы EuroChem Жаңатас қаласындағы жекелеген аумақтарды дамытудың бас жоспарын әзірлеу туралы бастама көтерді. Ал 2016 жылы бас жоспар Жамбыл облысының әкімдігіне 2017 жылдың желтоқсанында облыстың қалалық жоспарлау кеңесіне берілді. 2012 жылдан бастап Жаңатас қаласын дамытудың бас жоспарына «Жаңатас қаласын 2050 жылға дейін дамытудың бас жоспарын» ескере отырып, өзгертулер енгізу туралы шешім қабылдады.

Сарысу ауданының әкімдігімен бірлескен жемісті жұмыстың арқасында қысқа мерзімде келесі көрсеткіштерге қол жеткізілді:

  • 2012-2018 жылдардағы халық санының өсу динамикасы өсуде, сондықтан егер 2012 жылы Жаңатас қаласының халқы 21 296 адамды құраса, онда 2018 жылдың басында қала тұрғындары 22 068 адамды құрады;
  • жұмыссыздық деңгейі 2012 жылғы 6,0% -дан 2018 жылдың басында 4,6% -ға дейін төмендеді.

Бүгінгі күні қалада кәсіпкерлік және қызмет көрсету саласы белсенді дамып келеді, қалалық орта „ЕвроХим” инвестициялары есебінен мультипликатор әсерін сезініп үлгерді. Жамбыл облысының жаңа индустриялық орталығының тұрғындары әлемдік және аймақтық мәдени-әлеуметтік үрдістерден хабардар. Қала тұрғындарының арасында бұрынғы жауынгер- интернационалистер де бар, олар «ауғандықтар» деп аталады. Олардың жоспарларына мектеп оқушылары арасында дәрістер өткізу, патриоттық клуб, спорт секцияларын құру және Зарница сияқты ойындар өткізу кіреді. 2018 жылдың қазан айында EuroChem қолдауымен интернационалист сарбазға ескерткіш ашылды.

Жаңатас қаласының орталығы жаңа түстерге бөленіп, жандана түсті. EuroChemнің өршіл жобасы қаланың экономикалық өсуі мен азаматтарының әл-ауқатының драйвері болды.

— Коронавирус пандемиясы бизнеске қалай әсер етті? Әлеуметтік жауапкершілік өзгерді ме?

— Көрші Ресейде эпидемия жағдайында EuroChem  жобаларын Ресейдің қоғамдық палатасы ресейлік компаниялар арасындағы ең жақсы әлеуметтік тәжірибелердің бірі деп танылды. „#Бізбіргеміз” бүкілресейлік өзара көмек көрсету акциясына риясыз қосқан үлесі үшін компания Ресей Федерациясы Президентінің Құрмет грамотасымен марапатталды, „жақсы істер чемпиондары — 2020” корпоративтік еріктілік ұлттық байқауының және Ресей Индустрия және сауда министрлігі құрған „химия кешенінің бизнес индексі” сыйлығының лауреаты болды. Сондай-ақ, 2021 жылдың қорытындысы бойынша „ЕвроХим” Ресей өнеркәсіпшілер мен кәсіпкерлер одағы жыл сайын есептейтін „жауапкершілік және ашықтық” индексінің көшбасшыларының қатарына кірді.

Холдингтің қазақстандық өкілдігі де назардан тыс қалмайды. Пандемияға қарсы күресте Сарысу ауданының тұрғындарына қолдау ретінде Жаңатас қаласындағы аудандық ауруханасына Оңтүстік Кореяда шығарылған MV 2000 SU: M2 (IVL) желдеткіші берілді, анестезиология бөліміне жаңа желдеткіш қондырылды, реанимация және қарқынды терапия. Ертерек ауруханаға көмек ретінде 4 (төрт) портативті импульстік оксиметрлер «Окситест-1» көмек ретінде алынған. Бұл құрылғылар артериялық қан гемоглобинінің (SpO2) оттегінің қанықтылығын және импульстің жылдамдығын инвазивті емес үздіксіз анықтау үшін қолданылады. (PR), 200 (екі жүз) респиратор, 200 (екі жүз) жылдам тест КВИ-ді анықтау үшін және 600 (алты жүз) жеке қорғаныс құралдарының жиынтығы, оның ішінде қорғаныш киімдері, медициналық маска, көзілдірік, аяқ киімнің қақпақтары мен қолғаптары берілді.

— Алдағы жоспарларыңыз қандай?

— Химиялық кешен құрылысының инвестициялық жобасын жүзеге асыру жоспарға сәйкес жүруде. Қазіргі уақытта 2-кезеңді іске асыру жұмыстары жүргізілуде — ТЭН әзірленді, ҒЗТКЖ жүргізілді (зертханалық сынақтар мен пилоттық сынақтарды қоса), негізгі жоба әзірленді, қоғамдық тыңдаулар өткізілді және оң мемлекеттік сараптаманың қорытындысы алынды.

Егжей-тегжейлі жобалау аяқта- луда. Химия кешенін салуға алаң дайындау жұмыстары жүргізілуде.

Жетілдірілген қаржыландыру шеңберінде инфрақұрылым нысандары Химия кешенінің қажеттіліктерін ескере отырып салынды — электр желілері, газ тарату станциялары, дикальций фосфатын өндіруге арналған шикізат қоймасы.

Жабдық жеткізушілерін таңдау бойынша конкурстық іс- шаралар өткізіліп, оны жеткізуге келісімшарттар жасасу жұмыстары жүргізілуде.

Іске қосу операцияларының басталуы 2026 жылға жоспарланған.

— Сұхбатыңызға рахмет!

Сұхбаттасқан:

Гүлнара Байбосынова, «Sarysý»

Leave A Reply

Your email address will not be published.