ПРОКУРОР ТҮСІНДІРЕДІ

0

Өткен айдарда, біз алаяқтық және олардың түрлері туралы айтып өткен болатынбыз, ал бүгін сол тақырыпты жалғастыру мақсатында сіздерге интернет-алаяқтық туралы айтқымыз келіп отыр, демек облысымызда қылмыстың бұл түрі 239,5% (81-ден 275-ке дейін) өскен.

Көбінесе құрбандар әлеуметтік желілерде (Instagram) және интернет-жарнамаларда (Kolesa, Krisha, OLX сайттарында және т.б.) алданады.

Азаматтар, әдетте, өздері танысудың бастамашылары болып табылады, желіде хабарландыруларды табады, алаяқтармен байланысқа түседі және олармен алдау мен сенімді теріс пайдалану арқылы адасып, тауарларды сатып алу үшін өз бетінше ақша жібереді.

Мысалы, Таразда Капашеваға қатысты интернет-алаяқтықтың 37 эпизоды бойынша қылмыстық процесс аяқталды, ол екі жыл бойы «Instagram» әлеуметтік желісіндегі өз парақшасын пайдалана отырып, әйелдер киімін сату сылтауымен 37 азаматты алдап, 671 500 теңге көлемінде ақша қаражатын иемденген.

Ағымдағы жылы алаяқты әшкерелеп, үш жылға бас бостандығынан айырды.

Алаяқтар үнемі ұрлықтың жаңа және жетілдірілген әдістерін іздейді, онда олар келесі схемаларды қолданады:

— интернет-сайттарда сату туралы хабарландырулар, онда алаяқ-сатушылар жәбірленуші алмайтын тауар үшін ақша аударуды сұрайды;

— сатып алу туралы хабарландыру, алаяқ сатып алушылар банк картасының деректемелерін және (немесе) тауарға ақша аудару үшін СМС-кодтарды сұрайды, содан кейін олар банктік шоттан ақша ұрлайды;

— «егіз» интернет-сайттары немесе жалған интернет-дүкендер арқылы түпнұсқаға ұқсас тауарларды сату, онда алаяқтар өз құрбандарын төмен бағамен және тиімді ұсыныстармен қызықтырады;

-достардың хабарламалары, алаяқтар әлеуметтік желідегі басқа біреудің парақшасын пайдаланып, достың (туыстың) басшылығымен оларға ақша аударуды немесе сіздің картаңыздың мәліметтерін сізге ақша аудару үшін хабарлауды сұрайды;

-телефондағы вирустар, алаяқтар телефондағы вирустарды іске қосады, «зарарланған сілтеме» бойынша өтуді ұсынады және телефонға байланған банк картасына қол жеткізеді;

— фишинг, құпия деректерге қол жеткізу, құрбанның банктік картасына заңсыз қол сұғуды пайдалана отырып, адамдардың шоттарынан ақша ұрлау.

Ұсыныстар:

Осындай қылмыс- тардан қорғану өте оңай. Ең алдымен, тиімді ұсыныстар туралы ақпарат алған кезде эмоцияларға берілуге болмайды. Ақша аудару туралы кез-келген өтініш сізді алаңдату керек!

Егер сатушы сатып алынған тауар үшін толық немесе ішінара алдын-ала төлемді электрондық шотқа аударуды талап етсе, бейтаныс адамға сенуге қаншалықты дайын екеніңізді ойлаңыз.

Ұқсас тауарлардың орташа құнын қараңыз. Тым төмен баға сізге күдік тудыруы керек.

Жарнаманы және оны орналастырған адам туралы ақпаратты мұқият зерттеңіз. Мүмкін, нарықта сатушылардың рейтинг жүйесі бар, бұл жағдайда басқа сатып алушылар қалдырған пікірлерді зерттеңіз.

Есіңізде болсын, беделді Интернет- дүкендер сізден виртуалды әмиянға не- месе ұялы телефонның шотына ақша аударуды сұрамайды. Интернеттегі дүкен туралы ақпаратты іздеңіз, оның нарықта қанша уақыт болғанын көріңіз.

Ірі немесе сізге белгілі компанияның веб-сайты кездескен жағдайда, сіздің браузеріңіздің мекен-жай жолында оның атауының дұрыс жазылғандығына көз жеткізіңіз.

Сіздің картаңызбен бір нәрсе дұрыс емес деген күдік туындаған жағдайда, мысалы, сіз оны бұғаттау туралы СМС-хабарлама алдыңыз, дереу банкке хабарласыңыз. СМС-хабарламада көрсетілген нөмірлерге қоңырау шалмаңыз және хабарлама жібермеңіз.

Сіздің картаңыздың жай-күйі туралы хабардар ете алатын жалғыз ұйым, ол сізге қызмет көрсететін банк.

Ашықхатты, музыканы, суретті немесе қандай да бір бағдарламаны жүктеуге сілтеме бар хабарлама алған кезде оны ашуға асықпаңыз. Сілтемені басу арқылы сіз өзіңіз білмей телефонға вирус кіргізіп алуға немесе ақылы қызметтерге жазылып алуы мүмкінсіз.

Брокерлік компанияны таңдау кезінде ақшаңызды жоғалтпау үшін алаяқтық компанияны сипаттайтын келесі белгілерге назар аудару керек: жоғары пайыздық уәде, тіркеудің болмауы, жаңадан келген трейдерлерге тұрақты пайда туралы уәде. Өз капиталыңызды сеніп тапсырмас бұрын, интернет-ресурстарды ғана емес, брокер туралы ресми ақпаратты да мұқият зерттеңіз.

Коронавирустық пандемиямен байланысты төтенше жағдайдың енгізілуіне, сондай-ақ ақпараттық жүйелердің кең таралуына және интернетке деген үлкен сұранысқа байланысты адамдар тауарларды интернет-сауда арқылы сатып алуды және электронды төлем жасауды қалайды.

Өкінішке орай алаяқ- тар соны пайдаланып, сенімділік немесе оңай пайдаға деген құштарлық секілді адами қасиеттерді қолданумен азаматтардың мүлкін қашықтан (онлайн) иемденеді. Мұндай жағдайларда «қолыңмен ақша бересін, аяғыңмен артынан жүресін» деген халық даналығы бірден еске түседі.

Сақ болыңыз жә- не өзіңізден жақсы ешкім сіздің мүлкіңіз бен жинақтарыңызды сақтай алмайтынын ұмытпаңыз!

Ұ.Қосанов, Жамбыл облысының прокуратурасы 1-ші басқарма прокуроры

Прокурор разъясняет

В прошлой рубрике мы говорили о мошенничест- вах и наиболее их распространенных видах, а сегодня в продолжение темы расскажем Вам об интернет-мошенничестве, рост которого по области составил 239,5% (с 81 до 275).

Наиболее часто жертвы подвергаются обману в сфере продаж в социальных сетях (Instagram) и интернет объявлениях (на сайтах Kolesa, Krisha, OLX и т.д.).

Граждане, как правило, сами являются инициаторами знакомства, находят в сети объявления, вступают в контакт с мошенниками и, будучи введенными в заблуждение путем их обмана и злоупотреб- ления доверием, самостоятельно отправляют деньги для приобретения товаров.

К примеру, в Таразе завершен уголовный процесс по 37 эпизодам интернет-мошенничества в отношении Капашевой, которая в течение двух лет с использованием своей страницы в социальной сети «Instagram» под предлогом продажи женской одежды обманув 37 граждан завладела денежными средствами в размере 671 500 тенге.

В текущем году мошенницу разоблачили и осудили на три года лишения свободы.

Мошенники постоянно изыскивают все новые и более совершенные методы хищения, где используют следующие схемы:

— объявления о продаже на интернет площадках, где мошенники-продавцы просят перечислить деньги за товар, который впоследствии жертва не получает;

— объявление о покупке, мошенники покупатели спрашивают реквизиты банковской карты и (или) СМС-коды якобы для перечисления денег за товар, после чего похищают деньги с банковского счета;

-продажа товаров идентичных оригинальным через интернет сайты «двойники» либо лже-интернет магазины, где мошенники привлекают своих жертв заниженны- ми ценами и выгодными предложениями;

— сообщения от друзей, мошенники пользуются чужой страницей в социальной сети, и под видом друга (родственника) просят перечислить им деньги или сообщить данные Вашей карты якобы для перечисления Вам денег;

— вирусы в телефоне, мошенники запускают вирусы в телефон, предлагают пройти по «зараженной ссылке» и получают доступ к банковской карте, привязанной к телефону;

— фишинг, получе- ние доступа к конфиден- циальным данным, хищение денег со счетов лиц, с использованием неправомерного доступа к банковской карте жертвы.

Рекамендации:

Оградить себя от подобного рода преступлений предельно просто. Прежде всего, нельзя доверять и поддаваться эмоциям при получении информации о выгодных предложениях. Любая просьба перевести денежные средства должна насторожить Вас!

Если продавец требует перечислить ему полную или частичную предоплату за приобретаемый товар на электронный счет, подумайте, насколько вы готовы доверять незнакомому человеку.

Посмотрите среднюю стоимость аналогичных товаров. Чересчур низкая стоимость должна вызвать у вас подозрение.

Внимательно изучите объявление и информацию о лице, разместившем его. Возможно, торговая площадка имеет систему рейтингов продавцов, в этом случае, изучите отзывы оставленные другими покупателями.

Помните, что серьезные Интернет- магазины не будут просить вас перечислить деньги на виртуальный кошелек или счет мобильного телефона. Поищите информацию о магазине в интернете, посмотрите, как долго он находится на рынке.

Когда вы имеете дело с сайтом крупной или известной вам компании, убедитесь в правильности написания адреса ресурса в адресной строке вашего браузера.

В случае возникно- вения подозрения, что с вашей картой что-то не в порядке, к примеру, вы получили СМС-уведомление об ее блокировке, немедленно обратитесь в банк. Не звоните и не отправляйте сообщения на номера, указанные в СМС-уведомлении. Единственная органи- зация, которая сможет проинформировать вас о состоянии вашей карты это банк, обслуживающий Вас.

При получении сообщения со ссылкой на скачивание открытки, музыки, картинки или какой-нибудь программы, не спешите открывать её. Перейдя по ссылке вы можете, сами того не подозревая, получить на телефон вирус или оформить подписку на платные услуги.

Для того, чтобы не потерять свои деньги при выборе брокерской компании необходимо обращать внимание на следующие признаки, которые характеризуют компанию-мошенника: обещание высоких процентов, отсутствие регистрации, обещание стабильной прибыли новичкам-трейдерам. Перед тем, как доверить свой капитал, внимательно изучите не только Интернет-ресурсы, но и официальную информацию о брокере.

В связи с введением чрезвычайного положения, связанного с пандемией коронавируса, а также популяризацией информационных систем и востребованностью интернета люди все больше предпочитают приобретать товары посредствам интернет торговли и оплачивать безналичным расчетом.

К сожалению мошен- ники пользуются этим и используя такие человеческие качества как доверчивость или жажда легкой наживы дистанционно (онлайн) завладевают имуществом граждан. В таких случаях сразу вспоминается народная мудрость «Отдашь деньги руками, а ходишь за ними ногами».

Будьте бдительны и не забывайте, что никто лучше Вас самих не сможет уберечь Ваше имущество и сбережения!

У.Косанов,

прокурор 1-го управления прокуратуры

Жамбылской области

Leave A Reply

Your email address will not be published.